Μοιρολόι Μωραΐτικο (με φλογέρα)

Ἄς θυμηθοῦμε ἕνα ὅχι καὶ τόσο διαδεδομένο μοιρολόι ὄσο τὰ  ἀντίστοιχα Ἠπειρώτικα.

Πέρι τοῦ μεγάλου αὐτοῦ δεξιοτέχνη τῆς φλογέρας:

Μὲ ἐλπίδες γιὰ τὸ νέο ἔτος

Εἴθε ἡ νέα χρονιὰ νὰ γνωρίσει περισσοτέρους ἀναζητητὲς τῆς παραδόσεως. Ὥς ἀπάντηση στὰ "γλέντια" ποὺ τείνουν νὰ καταπνίξουν ὁτιδήποτε τὸ ὑγιὲς καὶ σεμνό δίδουμε τὸ παρακάτω ἀκατέργαστο γλέντι, στὴν στάνη ἑνὸς βοσκοῦ. Δὲν λείπουν φυσικὰ τὰ ἐκφυλιστικὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχουν εἰσχωρήσει παντοῦ. Ὅμως αὐτὸ δὲν μειώνει τὶς ἀξίες ποὺ προβάλει τὸ βίντεο. Αὐθόρμητο λαϊκὸ πάθος γεμάτο ἔντονες ἀντιδράσεις γιὰ τὴν μουσική, ποὺ τηρεῖ ὅμως τὰ ὅρια τῆς σεμνότητος καὶ δὲν ἐκπίπτει σὲ γυφτοειδεῖς ἀντιδράσεις. Ὅπως παλιά... Οἱ παρευρισκόμενοι συμμετέχουν ἐνεργητικά, τραγουδοῦν, χορεύουν, παινεύουν μὲ τὴν ψυχή τους τοὺς μουσικοὺς, δὲν κάνουν τὰ ὑποκριτικὰ παλαμάκια ποὺ συνηθίζονται στὶς ἀστικὲς ἑκδηλώσεις. Οἰ μελωδίες εἶναι καθάρια ἑλληνικές, καὶ ὅλα τὰ ὄργανα χρωματίζουν καθοριστικὰ τὴν ἐκτέλεση, κανένα δὲν περιορίζεται σὲ κομπάρσο. Μάλιστα, τὸ πιὸ γνωστὸ ὄνομα τῆς παρέας, τὸ πρῶτο κλαρίνο, ἀφήνει συχνὰ καὶ τοὺς ἄλλους νὰ δημιουργήσουν καὶ δὲν προσπαθεῖ νὰ τοὺς ἐπισκιάσει ἐγωϊστικά.

Καλὴ ἀπόλαυση!

 

Μία μοναχικὴ ἐκτέλεση σκάρου μὲ συνοδεῖα τοῦ ἀγέρα

Σήκω Λενιῶ μου κι ἄνοιξε- Ξύπνα πουλάκι μ' τὸ πρωί- Ἄσπρα μου πουλιά.

 Ὁ σκάρος εἶναι ἐμπνευσμένος ἀπὸ τὴν φύση, ἀπὸ τὸν ἄνεμο καὶ τὶς μελωδίες τῶν πουλιῶν. Δὲν θὰ ἦταν ὑπερβολὴ νὰ ποῦμε ὅτι ἀποτελεῖ θεμέλιο λίθο τῆς παραδοσιακῆς μουσικῆς τοῦ Ἠπειρωτικοῦ κορμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Πάνω του πατοῦν καὶ κτίζονται ὅλα τὰ ὑπόλοιπα μέρη τοῦ τραγουδιοῦ, τὸν μιμοῦνται ἕνα ἕνα τὰ ὄργανα, μὲ τὶς ἰδιαιτερότητές του τὸ καθένα. Καὶ ἔτσι λαμβάνει μέρος ἡ μαγεία.


Τὸ παρακάτω εἶναι ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὰ ἐλάχιστα ἀληθινῶς παραδοσιακὰ γλέντια ποὺ γίνονται σήμερα. Ἡ τριανδρία Κοτσίνης, Μπόνιας καὶ Σερμπεζὴς ἀποτελοῦν ἡλιαχτίδα γιὰ τὴν μουσικὴ παράδοση σήμερα, μὲ σοβαρὲς ἐρμηνεῖες καὶ σεβασμό στὸν φωτεινὸ χαρακτήρα τῆς Ἑλληνικῆς μουσικῆς, τὸν τόσο ἀταίριαστο μὲ τὰ γυφτοειδὴ ἐρεβώδη ζιζάνια ποὺ τὴν μπολιάσαν βιαίως ἐδῶ καὶ δεκαετίες.

Ἐπίσης τέτοιες ἐκτελέσεις εἶναι σημαντικὲς διότι παίρνουμε μία ἰδέα γιὰ τὸ πῶς ἦταν ἡ δημοτικὴ μουσικὴ πρὸ αἰώνων, μιὰς καὶ τὸ κλαρίνο ἦλθε μετὰ τὴν ἐθνεγερσία, θέμα ποὺ θὰ ἀναλυθεῖ μελλοντικά.
Καλὴ ἀπόλαυση, καὶ μὴν ξεχνοῦμε, καλὸ εἶναι νὰ τὰ ἀποθηκεύουμε!

Ὁ σκάρος

Δύσκολα θὰ βρεθεῖ καταλληλότερο ξεκίνημα γιὰ τὸ ἱστολόγιο ἀπὸ ἕναν μυσταγωγικὸ σκάρο. Ὁ σκοπὸς ποὺ ἀποθεώνει τὸν πλαγίαυλο, καὶ τὸν ἐναρμονίζει μὲ τοῦς ἦχους τοῦ κοπαδιοῦ, τοῦ ἀνέμου καὶ τοῦ βοσκότοπου. Μέρος κομμένο βίαια ἀπὸ τὸ σῶμα ἕνὸς δέντρου, ἡ φλογέρα, ἀποκτὰ ξανὰ ζωή καὶ παλμό, καὶ ἐνώνεται μὲ τὸν τόπο ὅπου βλάστησε προσφέροντας ξανὰ στὸ σύνολό του, διαφορετικὰ αὐτὴν τὴν φορά. 

Ὁ σκάρος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς νυκτερινῆς βοσκῆς, κομμάτι μίας ξεχασμένης πλέον ποιμενικῆς ζωῆς. Ἀποτελεῖ ἔκφραση ἐλευθερίας καὶ κάθε βοσκὸς εἴχε φυσικὰ τὶς δικές του ἰδιαιτερότητες στὸ παίξιμό του, ἡ αἰσθητικὴ ὅμως παραμένει ἡ ἴδια μιὰς καὶ μιλάμε γιὰ μέλη τοῦ ἰδίου ἔθνους, τῆς ἰδίας κοινότητος, συνεχιστὲς κοινῆς παραδόσεως. Στὴν σημερινὴ δισκογραφία ἔχει κυριαρχήσει τὸ μοτίβο τοῦ παρακάτω βίντεο, ποὺ τὸ συναντοῦμε καὶ σὰν εἰσαγωγικὸ κομμάτι στὰ πανηγύρια. Πλείστες τῶν ἐκτελέσεων δυστυχῶς τεῖνουν νὰ γίνονται βιαστικές, ἐπιδεικτικές καὶ μὲ ἄσχημο ἤ καὶ καθόλου παλμὸ στὸν ἦχο, τὸ γνωστὸ χαμηλῆς ποιότητος φύσημα τοῦ κλαρίνου ποὺ άπλὰ ἀπασχολεῖ τὰ αὐτιά.

Ὁ σκάρος εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ ἕναν ἐθιμοτυπικὸ σκοπὸ, εἶναι ὁ ὕμνος τοῦ βοσκοῦ στὴν μοναξιὰ του μὲ τὴν φύση καὶ τὸ ζωντανὸ ξόρκι ποὺ θεραπεύει ὅλους τοὺς καημοὺς του. Ἐλεύθερος ἀπὸ τὴν συμμόρφωση καὶ τὸν μιμητισμὸ ποὺ προκαλεῖ ἀναπόφευκτα ἡ παρουσία ἄλλων ἀνθρώπων, μπορεῖ νὰ χρωματίσει μὲ τὶς δικὲς του πινελιὲς καὶ ἐπιθυμίες τὴν ἰερὴ μοναξιά του. Συνοδεία του εἶναι τὰ κουδούνια τοῦ κοπαδιοῦ, τὰ προστατευτικὰ γαβγίσματα τοῦ σκύλου, ἡ βοὴ τοῦ ἀέρα... Ὄργανο γιὰ νὰ μιλήσει ἡ ψυχὴ του ἕνα δωρικὰ λιτὸ καλάμι ἤ κομμάτι ξύλο, μὲ τρύπες ποὺ ἀνοίχθησαν ἐνστικτωδῶς, χωρὶς μετρήσεις άκουστικῆς, ἀφήνοντας τὸν μουσικὸ νὰ βρεῖ μὲ τὸ αὐτὶ καὶ τὴν αἴσθηση τὴν ξεχωριστὴ τεχνικὴ ποὺ ἀπαιτεῖ κάθε ξεχωριστὸ μέλος μίας μὴ τυποποιημένης οἰκογένειας ὀργάνων. 

Ὁ σκάρος σήμερα ἔχει ἀπομείνει μόνος, οἱ ποιμένες τὸν ἐγκατέλειψαν, βιάζονται νὰ κατέβουν στὸ πλησιέστερο ἀστικὸ κέντρο γιὰ νὰ ἀκούσουν μπουζούκια καὶ νὰ ἐπισκεφθοῦν πορνεῖα. Περιμένει ἀκόμα ὅμως τοὺς λίγους ποὺ θὰ τὸν ψάξουν καὶ θὰ τὸν ἀνασυνθέσουν στὴν πράξη, μακριὰ ἀπὸ ἐγκυκλοπαιδικὰ λογίδρια σὲ πολιτιστικοὺς συλλόγους. Καὶ ὅταν αὐτοὶ τὸν βροῦν, θὰ μοιραστεῖ τὴν σοφία αἰώνων μαζὶ τους ξανά. Πλέον δὲν ἀνήκει ἀποκλειστικὰ στοὺς ποιμένες, ἀλλὰ σὲ κάθε ἄνθρωπο ποὺ ἀναζητεῖ τὸ δισκοπότηρο τῆς παραδόσεως.